De waan van alle dag

· cultuur, muziek, video
Authors
Schermafdruk 2014-09-23 17.27.26

Een actrice uit India: Deepika Padukone

De verbeelding aan de macht werd in ’68 geroepen. Er is bitter weinig van terecht gekomen. De meerderheid werd even opgeschrikt, een minderheid voegde zich snel en liep achter idolen aan. De consumptie maatschappij bleek zeer begeerlijk. Eenlingen gingen hun eigen weg. Hun ogen waren geopend, hun zintuigen gescherpt. Nooit, zeg nooit nooit, wilden ze zich meer conformeren aan welke orde of leerstelling ook. Hun houding werd er een van een etnoloog die zonder vooroordelen kennis neemt, participeert, deel wil hebben en weer afstand neemt. Via literatuur en muziek, het dagelijkse leven, de straat.  Werken opgevat als creëren, niet om bezit te verwerven. Een houding die de geest scherpt, zich niet laat inpakken, die in constante dialoog met zichzelf is.

Deze attitude is ook een bescherming voor de eigen identiteit. Door jezelf leer je het beste de ander kennen, niets menselijks is ons vreemd. Het geeft je het voorrecht anderen in te schatten zonder ze te verketteren of te adoreren. Als voorbeeld noem ik weleens, ontdek de fascist in jezelf. Is daartoe niet de bereidheid aanwezig dan weet je al hoe laat het is. Wie durft van zichzelf te beweren dat hij of zij een beter mens is? Toch gebeurt het aan de lopende band als zijnde het spiegelbeeld van hetgeen veroordeeld wordt. Nog nooit eerder in de geschiedenis werd ons dit zo duidelijk voor ogen gevoerd als nu via internet, waarbij Twitter door zijn vorm absoluut koploper is.

Heb vertrouwen in mensen, wantrouw hun berichten zou kort samengevat mijn ervaring met dit medium kunnen luiden. Het racisme debat rond Zwarte Piet geeft het onomstotelijk aan. Verwezen wordt naar, godbetert het, Philomena Essed, een vrouw die haar wetenschappelijke carrière stoelt op interviews. Een van haar bevindingen gold het ‘aanstaren’ van zwarte mensen. En wat overkwam me afgelopen zondag bij concertbezoek? Tussen de menigte blank en grijs kwam een jonge zwarte dame te voorschijn, vol gratie, groot, schitterend gekleed. Ik keek. Dat had ik niet mogen doen, volgens de aangelegde normering van Essed, dat was zowel racisme als seksisme. Hoe fout kun je zijn?

2014-09-21 19.03.28Tijdens het concert was nog een ander idee bij me opgekomen. Ik keek naar het orkest en de zangers en was verbaasd. Die poppetjes maakten samen muziek, als je de ogen sloot was het prachtig. Het zien van die musici leverde bij mij de eigenaardige beleving op van wezens die zeer vergankelijk waren, uitwisselbaar ook. Toch waren hun prestaties te danken aan hun eigen inzet en samenwerking, dagelijks urenlang. Wat ze lieten horen als resultaat was weer meteen vervluchtigd, zo is muziek. Zo ook wij, als mens. Waarom wordt zo slecht naar elkaar geluisterd, zo slecht geluisterd überhaupt? Waarom realiseren we ons zo weinig dat we slechts passanten zijn?

Iets anders hoort hier beslist bij. Het leven is mooi, kijk maar naar een poes of een orchidee. Gevoelens uitsluiten is een zonde tegen de natuur. Laten we koesteren wat broos en kwetsbaar is. Zij zijn het die ons leven een extra dimensie geven, muziek, literatuur. Bijen, bloemen, een vos. Hou op met gezeur, zeker met gezeur over geld, daarmee veranderen we alles tot slijk, tot drek. Kijk maar om u heen. Beton en asfalt wat de klok slaat en elders kreperen mensen en hun kinderen vanwege die verworvenheden hier. Laten we leren de verbeelding te laten spreken, onze fantasie te stimuleren en te dromen. Of zijn we daar te bang voor of te afgestompt en willen daarom alles en iedereen in een vakje duwen?

Harmonie… Zijn we diep in ons hart niet steeds op zoek naar harmonie, hierboven gesymboliseerd door een actrice uit India? Dat zal slechts lukken door niemand uit te sluiten en het conflict niet te schuwen. Beide horen bij elkaar, het is het wezen van de natuur. Ook dat ontkennen schept ellende, niet het conflict. Laten we elkaar in verwarring brengen en niet laten meeslepen door de waan van de dag. Op dit moment luister ik naar een concert op de radio met de volgende werken:

Olivier Messiaen: Et exspecto resurrectionem mortuorum • Luc Ferrari: Histoire du plaisir et de la désolation • Bernd Alois Zimmermann: “Ich wandte mich und sah an alles Unrecht, das geschah unter der Sonne” – Ekklesiastische Aktion

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: