Maastricht – Blauw Dorp – deel 1

· histories, Maastricht, stedenbouw
Auteurs

De tekst blijft noodgedwongen vanwege tijdsgebrek voorlopig kort. Verklappen wil ik alvast dat ik in deze buurt een gedeelte van mijn jeugd heb doorgebracht, later via mijn werk als ambtenaar gewerkt heb aan de planvorming voor renovatie, “ondergronds” de buurtgroep ondersteunde met adviezen en mijn ervaringen verwerkt heb binnen mijn studie aan de Academie van Bouwkunst te Amsterdam. Veel van dat materiaal zal ik later toevoegen. Ook een veelheid aan anekdotes, die zijn in dit verband beslist de moeite waard.

Het fotomateriaal (de meeste ZW foto’s stammen van de gemeente Maastricht) kan omstreeks 1975 of iets later gedateerd worden. De kleurenfoto’s zijn grotendeels van mijn hand (diapositieven).

Blauw Dorp

Luchtfoto gedeelte Blauw Dorp, een van de twee “rode” enclaves. Dit gedeelte is in de oorlog zwaar getroffen door een bombardement.


Blauw Dorp003

Inventarisering bestemmingen ±1975: blauw – industrie, geel – kerken, scholen en ziekenhuis, rood – winkels en horeca


Een paar historische opnamen, waaronder die van de verwoesting die een bombardement in 1941 aanrichtte (Gildenweg e.o.). Was mijn oom een minuut later door de straat gekomen had hij het waarschijnlijk niet overleefd, maar was ik niet opgezadeld geworden met een bruine neef. Het leven, ons lot, hangt van toevalligheden in elkaar. Of niet?


Mr. Ulrichweg ±1928

Mr. Ulrichweg ±1928. De oudste woningen van het Blauw Dorp. Gesloopt in de 70er jaren, een cultuur-historische en stedenbouwkundige wandaad.

doc220c

Een bierkar op de Gildenweg. Datum onbekend.

doc270-Tongerseweg 1 ZW

Tongerseweg na WO I, nog voor de bouw van de Theresiakerk.

Theresiakerk - brand

Brand in de Theresiakerk. Datum onbekend.

Ambachtsweg ±1925

Ambachtsweg ±1925

Gildenweg ±1928

Gildenweg ±1928, verwoest in 1941.

Na het bombardement:

Gildenweg achterkant 1941

Gildenweg, achterzijde

Gildenweg gebombadeerd 27-11-1941

Gildenweg

Gerard van Wermweg 2 1941

Gerard van Wermweg

Gerard van Wermweg 1941

Gerard van Wermweg

Blauwdorp 1 Bominslag  1940

Blauwdorp 2 Bominslag  1940

Blauwdorp 2 bominslag 1941

Blauwdorp 3 bominslag 1941

Blauwdorp 4 bominslag 1941

Blauwdorp 5 bominslag 1941

Blauwdorp bominslag 1941

Ambachtsweg 2 blauwdorp 1941 bominslag

Ambachtsweg blauwdorp 1941 bominslag

k1Nu iets dat Hollanders en Amsterdammers in het bijzonder zich niet kunnen voorstellen, een ondergronds gangenstelsel. Nee, niet miljarden verslindende metroprojecten in drassige grond, dat equivalent kennen we in Maastricht inmiddels ook met de bouw van de ondertunneling van de A2, nee, kazematten. Op dat gangenstelsel is het Blauw Dorp gebouwd, ook die Lambertuskerk, een wanstaltig gebouw dat momenteel voor vele miljoenen gered wordt van de ondergang. Er is wel eens in het Blauw Dorp een complete keuken in de diepte verdwenen…

k2k2ak3

Tijdens de oorlogsjaren dienden de kazematten als schuilkelder, in de zestiger jaren is een klein gedeelte zelfs omgebouwd tot atoomschuilkelder (Annalaan, m.n.).

Op de site “Zicht op Maastricht”  valt het verhaal te lezen van Andreas Hofman, iemand die de oorlogsjaren in het Blauw Dorp beleefd heeft. Hij verloor zijn zus tijdens het bombardement. Ook een schoolkameraadje van mij had tijdens dit bombardement zijn oudere zusje verloren. Dat vernam ik pas vele jaren later.

Nu een rondgang door de buurt met het aangrenzende Trichterveld in het midden van de zeventiger jaren.

Het oorspronkelijke Blauw Dorp wordt begrensd door vier wegen: Hertogsingel, Annalaan, Ruttensingel en Tongerseweg. De foto’s laat ik nu in ongesorteerde volgorde zien, zonder onderschrift (komen later).  Het vervolg ziet u op deel 2.

bd-vv-001 bd-vv-002 bd-vv-003 bd-vv-004 bd-vv-005 bd-vv-006 bd-vv-007 bd-vv-008 bd-vv-009 bd-vv-010 bd-vv-011 bd-vv-012 bd1a bd1b bd1c bd1d bd1e bd2a bd2b bd2c bd2d bd2e bd3a bd3b bd3c bd3d bd3e bd4a bd4b bd4c bd4d bd4e bd5a bd5b bd5c bd5d bd5e bd6a bd6b bd6c bd6d bd6e bd7a bd7b bd7c bd7d bd7e bd8a bd8b bd8c bd8d bd8e bd9a bd9b bd9c bd9d bd9e bd10a bd10b bd10c bd10d bd10e bd11a bd11b bd11c bd11d bd12a bd12b bd13a bd13b bd14a bd14b bd15a bd15b bd16a bd16b bd17a bd17b bd18a bd18b bd19a bd21b bd22a bd22b bd23a bd23b bd24a bd24b bd25a bd25b bd26a bd26b

vervolg >

3 reacties

Comments RSS
  1. Marcel Hogenhuis

    Geachte heer,
    Was erg blij op uw website te stuiten, omdat ik al jaren onderzoek doe naar een evenzo rampzalige bominslag in Blerick in december 1942, als in het Blauw Dorp in november 1941. Met name de foto’s van de schade in de Gildenstraat en omgeving, helpen me een beeld te vormen van het kaliber van het projectiel dat hier is gevallen.
    Bijzonder ook was te ontdekken op een andere website, dat het projectiel (naar mijn stellige overtuiging een Britse, dunwandige luchtmijn van het type 4000 lbs ‘Cookie’) door ooggetuigen is beschreven met kabaal en vurige staart. Begrijpelijk dat men in de laatste oorlogsmaanden – toen men V-1’s zag/hoorde overvliegen – moest terugdenken aan nov.1941 en met terugwerkende kracht het projectiel als Duitse vliegende bom identificeerde. Dat evenwel strookt niet met de gedetailleerde kennis over de ontwikkeling van de Duitse V-1 en ook om andere redenen, moeten we de V-1 theorie naar het rijk der fabelen verwijzen.

    De reden van deze mail is echter een verzoek: kunt u mij aan hoge resolutie scans van deze schadefoto’s helpen? Ik maak nl. kaarten van de verwoestingen in Wageningen (26-3-1943), Blerick (20-12-1942), Herten (13-4-1942) en graag ook Maastricht (27-11-1941).
    Mocht dat niet mogelijk zijn, weet u wellicht waar de ‘originele’ foto’s geraadpleegd kunnen worden?

    Bij voorbaat dank, in afwachting van uw reactie met vriendelijke groet,

    Marcel Hogenhuis

    Like

    • tibaert

      Het projectiel wordt omschreven als een blockbuster, een torpedobom. Die V-1 was het z.g. “geheime wapen” waar de nazi’s over spraken. Die ontwikkeling is van latere datum.

      De originele foto’s van de verwoesting zullen in het bezit zijn van of het Regionaal Historisch Centrum Limburg of van het Gemeentearchief Maastricht. Mij zijn ze particulier aangereikt vele jaren geleden. Voor mij niet meer te traceren.

      Hartelijke groet en trek maar gerust aan de bel als er nog vragen zijn.

      Fons

      Like

  2. Marcel Hogenhuis

    Beste Fons,
    Hartelijk dank voor de geboden hulp, ik heb inmiddels je foto’s – die toch bruikbaar genoeg waren voor een globale analyse – t.o.v. elkaar gerangschikt. Naar aanleiding van veel puzzelen m.b.v. Google Maps Streetview een paar opmerkingen mijnerzijds:
    1) de foto ‘Gildenweg, achterzijde’ toont in werkelijkheid de achterzijde van de huizenrij a/d zuidzijde van de Gerard van Wermweg. Nagenoeg de hele huizenrij a/d noordzijde van de Gildenweg is door de bominslag weggevaagd (geverifieerd met luchtfoto’s)
    2) de foto ‘Gildenweg’ toont de schade a/d achterzijde van de huizenrij a/d zuidzijde van de Gildenweg
    3) de tweede foto ‘Gerard van Wermweg’ is gespiegeld en toont de noordelijke (langste) huizenrij van het Minister Goemans Borghesiusplantsoen, zie ‘knik’ in het laatste pand en zie opvallende baksteenmotief in de puntgevels

    Mocht je belangstelling hebben voor mijn ‘prikbord’ van geïdentificeerde foto’s, mail me dan even: marcelhogenhuis@gmail.com

    Met vriendelijke groet uit Venlo, Marcel

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers liken dit: