Essentieel is gezond voedsel, schoon water en beschutting. Het hoeft niet comfortabel te zijn, als het maar veilig is. Als je dit mensen ontneemt laat je ze creperen. Wordt actie ondernomen een heel volk te laten creperen noem je dat genocide. Ontken je dat hier sprake van is collaboreer je met de daders. Je kunt je vervolgens afvragen of je dan nog behoort tot een op de eerste plaats sociale samenleving, waar niet persoonlijk belang voorop staat maar die van het behoud van ons allen, van de mensheid. Vraag je dan maar verder eens af wie de volgende is om te laten creperen, om uit te moorden.
DE JOSS DRAY FOTOCOLLECTIE OVER PALESTINA
Het dagelijks leven als uiting van verzet.
Charles Ducal
“The problem with Gaza is that it is full of Gazans”. Met een oneliner zoals alleen dichters die kunnen bedenken, vat de door Israël vermoorde Palestijnse dichter Refaat Alareer de genocide samen. Hij zou ook als motto kunnen dienen bij het artistiek werk van Joss Dray, dé fotografe van het Palestijnse leven onder de bezetting en in de vluchtelingenkampen.
Vanuit zionistisch standpunt bekeken hebben de Palestijnen een eenvoudige opdracht: verdwijnen. Aangezien zeven decennia van terreur hen niet zover konden krijgen, is Israël overgegaan tot de uitroeiing van zoveel mogelijk Palestijnen en het vernietigen van hun infrastructuur, hun cultuur en hun geschiedenis. Dit in de hoop dat er een dag zal komen dat het verdwijnen van Palestina een net zo voldongen feit zal zijn als het verdwijnen van Sioux- of Navajoland in de VS.
De genocide gaat daarover. Palestijnen hebben geen recht op een eigen land dat hen moet toelaten een gewoon leven te leiden, een eigen cultuur te koesteren, eigen tradities in stand te houden, een eigen economie te ontwikkelen, wetenschap en kunst te beoefenen. Daarom is leven voor de Palestijnen per definitie verzet. Niet alleen de jongen die een steen werpt, de strijder die een raket afschiet, de mannen en vrouwen die demonstreren, maar elke Palestijnse man en vrouw die weigert op te houden met gewoon te leven, stelt impliciet een daad van verzet. Het dagelijks leven koppig verderzetten is in Palestina het opeisen van een recht dat vanzelfsprekend zou moeten zijn, maar het niet is. Het is dat leven dat Israël wil vernietigen.
Toen Joss Dray, een Parijse fotografe en schrijfster, veertig jaar geleden zich begon in te leven in de Palestijnse samenleving, kwam zij al snel tot dit inzicht. Een bevolking wordt het recht op een normaal leven ontzegd omdat het een agressief, racistisch en koloniaal project in de weg zit. Als geen ander begreep zij dat het verzet daartegen de volledige Palestijnse samenleving betrof, niet alleen in expliciete daden van opstand, maar ook – en misschien wel vooral – in de hardnekkige wil het eigen leven te blijven leven, de eigen identiteit te koesteren in ontelbare kleine vormen van organisatie, opvoeding en samenleven.
Vanaf de jaren tachtig van vorige eeuw tot nu beschouwt zij het als haar missie dit verzet te documenteren met haar foto’s. Prachtige foto’s van een grote kunstenares, die het leven van de Palestijnen toont in Gaza, de Westelijke Jordaanoever en vluchtelingenkampen in Libanon. Geen sensationele of meelijwekkende foto’s, maar beelden van de veerkracht en de schoonheid die spreken in het dagelijks leven: een vrouw die brood bakt of zit te weven, spelende kinderen in zee, boeren tijdens het oogsten, het leven in straten en op markten, het artistieke leven, studenten aan de universiteit, mensen die samenzitten en praten, eten, drinken, lachen, feestvieren, enzovoort. En in contrast daarmee de stuitende beelden van Israëlische militaire aanwezigheid.
Opvallend aanwezig in haar foto’s zijn de demonstraties en protesten, beelden die getuigen van politiek initiatief en organisatie op lokaal niveau, kinderen in optochten tijdens de eerste intifada, begrafenisstoeten tijdens de tweede intifada, protesterende moeders van gevangenen, mensen als getuigen voor hun door de bezetter vernielde huis. Dagelijks leven in Palestina, ook dat.
Opvallend ook de vele portretten van individuen met eigennaam en plaatsnaam, als het ware als tegengif tegen de anonimiteit van dé Palestijnen in de berichtgeving van de westerse mainstreammedia. Mensen van wie Joss Dray er vele persoonlijk kent en heeft gekend, uit families bij wie ze heeft gelogeerd, met wie ze op stap is geweest, door wie ze met haar lens is kunnen binnendringen in het weefsel van de Palestijnse samenleving.
De foto’s van Joss Dray zijn een getuigenis die de genocide in haar vernietigingsdrift van mensen, woningen en infrastructuur, van universiteiten, scholen, musea, culturele instellingen, moskeeën en kerken, onmogelijk vernielen kan. Een getuigenis die blijft, een instrument van verzet, een onuitwisbaar bewijs van wat de zionistische staat wil laten verdwijnen, kroniek in beelden van een levende samenleving, ondanks alles. Een indrukwekkend werk van veertig jaar dat de kijker verbindt met een ander Palestina dan wat hij of zij door de media krijgt opgelepeld.
Het Palestijns Museum in Birzeit (Ramallah) heeft recentelijk, in het kader van een digitaal archiefproject voor het veiligstellen en bewaren van de Palestijnse geschiedenis, een grote collectie verworven uit het werk van Joss Dray. Deze collectie is online te bezoeken via deze link: The Palestinian Museum – Digital Archive – Joss Dray.
Joss DRAY, Franse fotografe en schrijfster. Haar foto’s illustreren diverse publicaties over het Israëlisch-Palestijnse conflict, waaronder het tijdschrift Politis, rapporten van Amnesty International Frankrijk en het boek Les Palestiniens, geredigeerd door Élias Sanbar. In november 2020 verscheen Revenir à Jénine, Une histoire vivante du camp de réfugiés, 1989-2018, in samenwerking met de bewoners van het vluchtelingenkamp. Co-auteur van Femmes aux mille portes (met Leïla Houari, 1996) en La guerre israélienne de l’information, Désinformation et fausses symétries dans le conflit israélo-palestinien (met Denis Sieffert, 2002).
BRON
Salon van Sisyphus – 12 januari 2025
THE CURE IN PALESTINA: TO KILL AN ARAB – July 9, 2014
JERUZALEM: EEN OUD VERHAAL – May 13, 2021
HONDERD JAAR OORLOG TEGEN PALESTINA – February 20, 2024
