Daalhof en de Maastrichtse planologie

· Maastricht, stedenbouw
Authors
EPSON scanner image

Veertig jaar geleden: De Limburger – 23 april 1974

Onderstaand stukje schreef ik op verzoek voor een buurtkrantje. Het moest wel een beetje persoonlijk zijn. Het kan nooit kwaad mensen wat meer inzicht te verschaffen over hoe beslissingen worden genomen en over hoe iets tot stand is gekomen. Zeker als het hun eigen leefomgeving betreft.

Persoonlijk is het woord dat nu bij me opkomt bij het lezen van een biografische schets op de site Zicht op Maastricht. Onder het kopje “Jacques van de Venne: een held” valt iets herkenbaars te lezen over een man met sterk dictatoriale trekjes. Hij wordt hieronder zijdelings genoemd en dat geeft mij de gelegenheid later uitvoeriger op zijn daden voor de stad Maastricht terug te komen.

Een anekdote over deze directeur Openbare Werken wil ik alvast kwijt. Op een gegeven moment beschikte de stad Maastricht slechts over één (nog niet afgestudeerde) stedenbouwkundige in mijn persoon. Mijn grieven en voorstellen over de hopeloze gang van zaken had ik voor hem op papier gezet . Alles liep via Els, zijn secretaresse. O, zei ze tegen me, Van de Venne staat juist op de gang, geef hem die brief maar zelf. Jacques ontstak in woede, hoe ik durfde… Deze persoonlijke noot schets ook zijn bemoeienissen met de stad. Daarover een ander maal uitvoeriger.

Dit was bestemd voor het buurtkrantje van de wijken Daalhof en Belfort:

Wist u dat het nu ongeveer 50 jaar geleden is dat de voorbereidingen van start gingen voor een wijk die Daalhof gedoopt werd? Maastricht stootte aan zijn grenzen, de ring van “parochies”, waaronder Belfort, bleek niet toereikend de bevolking op te vangen in rijtjeshuizen en flats van 4 hoog. Twee grote nieuwbouwwijken moesten de bevolkingsgroei opvangen, plus daarnaast annexatie van een aantal nabuurgemeenten. Zelfs aan annexatie over de grens werd gedacht. In die sfeer kwam ik bij de gemeente te werken, een gemeente die overliep van plannen voor de toekomst. Denk aan de oprichting van een universiteit.

We kunnen het ons nauwelijks meer voorstellen, maar een halve eeuw eerder leefde de helft van de huidige bevolking van Maastricht op een gebied omsloten door de huidige singels en het station. Een en tweekamerwoningen waren voor het gewone volk de norm. Maar gezellig was het, dat kan ik u verzekeren. Mijn eerste werk op de gemeente bestond erin de plannen voor Daalhof verder uit te werken zodat er gebouwd kon worden en wegen aangelegd. Niet te vergeten parkeerplaatsen, winkels, een school en een buurtcentrum. Alles in Nederland wordt immers tot op de centimeter nauwkeurig vastgelegd. Kabels, leidingen, bomen en grassprietjes. We zijn een geordend land.

Je leert snel bij in die wereld van de ruimtelijke ordening. De overheid levert de voorwaarden zodat bovenal doelmatig gebouwd kan worden. Veel van hetzelfde en keurig in een rechte lijn. Bouwkranen en toelevering moeten hun nuttig werk snel en accuraat kunnen doen, zo blijven de kosten laag. Mijn rol in het geheel was een toevallige, een dertien in een dozijn geval. Liever had ik achteraf gezien gekozen voor Parijs in plaats van Maastricht, mei’68. Ook een bezoek aan Praag dat jaar ging niet door, ik had rekening te houden met collega’s die kinderen hadden en ook graag op vakantie wilden. Augustus, Russische pantsers in Praag.

Weet je wat, dacht ik, ik ga verder studeren. Planologie. Nee, zei mijn baas, jij gaat naar de academie en belde ter plekke de directeur van de Academie voor Bouwkunst. Kortom, ik begon met m’n studie architectuur die zou eindigen in Amsterdam met stedenbouw. Maar toen was ik al weg uit Maastricht tot opluchting van velen. M’n ouwe baas, Van de Venne, was inmiddels overleden, iemand die een groot stempel op deze stad heeft gedrukt. Zonder overdrijving kun je stellen dat zijn concept voor de stad grotendeels verwezenlijkt is geworden. Ik heb de neiging te zeggen, helaas.

Een medewerker van dit blad vroeg me om een stukje over mijzelf te schrijven. Dat gaat me moeilijk af. Wel wil ik met het grootste plezier in de toekomst op deze plek wat meer vertellen over het ontstaan van de wijk Daalhof of meer in het algemeen over het naoorlogse Maastricht. Niets staat immers op zichzelf, er zit altijd een geschiedenis achter en er zijn verbanden te leggen, in het geval Daalhof bijvoorbeeld met de buurt waar ik woon, Wolder.

U merkt het, ik word oud, maar ik wil nog graag wat kwijt. De tijd gaat steeds sneller.

Fons Scaf, stedenbouwkundige.
 

 

Zie ook: Mei 68 en Daalhof

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: