Mei 68 en Daalhof

· Maastricht, stedenbouw
Authors

EPSON scanner imageIn Parijs barricades terwijl in Maastricht een begin werd gemaakt met het bestemmingsplan Daalhof. Achteraf zat ik op de verkeerde plek, maar wie kon dat voorzien? Op 1 mei begon ik als ambtenaar op de Afdeling Stedenbouw. 1 mei, we noemen het hier een Belgendag.

Daalhof zou de eerste woonbuurt van Maastricht worden met werkelijke hoogbouw. Vijf hoogbouwflats waren gepland. Niet meer van die deprimerende flatjes van vierhoog die het bisdom had bedongen. Zo lagen de kaarten nog na de oorlog. Kerk en overheid…  Hun opvattingen wat goed was voor de mensen  vielen samen, hoogbouw heette asociaal te zijn, flatjes van vier hoog zonder lift niet. In de buurt Boschpoort was expertise verricht met hoogbouw, een buurt die door de overheid afgeschreven was. De pastoor had geijverd voor behoud en toen kreeg hij die hoogbouw op zijn dak. Die hoogbouw was niet het ergste, wel de bewoners. allemaal communisten riep hij uit…

De mensen waren inderdaad van geloof veranderd. De consumptiemaatschappij werd omarmd, werken was nog slechts voor de dommen en die werden massaal van buiten gehaald. Steden kregen een volledig nieuw aanzien, ook Maastricht. Consumptiegoederen moeten gebruikt worden en dus dient daar alles op afgestemd te zijn. Het werd vooruitgang genoemd, de nieuwe tijd was aangebroken. Alles en iedereen werd gescheiden, geclassificeerd en genormeerd met als verbindend element de auto. Zo werd stedenbouw een domein voor verkeersplanners. Het met elkaar verkeren werd verbannen tot bepaalde oorden, nauwkeurig vastgelegd op kaarten en bouwplannen. Gefinancierd door ons allen via de regelgever, de subsidiegever en verantwoordelijke voor de infrastructuur, de staat.

Op het eind van de zestiger jaren steeg de consumptie en werd de distributie grootschalig. De onkerkelijkheid nam grote vormen aan. Het beproefde recept in Maastricht woonbuurten als parochies van rond de 5000 inwoners met veel sociale controle was uitgewerkt. Malberg werd de eerste buurt met het dubbele aantal inwoners dan gebruikelijk. Supermarkten moeten nu eenmaal rendabel zijn. De automobiliteit, in Maastricht een achtergebleven gebied, moest nadrukkelijk gestimuleerd worden. Daalhof kreeg een parkeernorm van 1,2 per woning.

Evenals Malberg zouden in Daalhof praktisch uitsluitend huurwoningen in de woningwetsfeer gebouwd worden. De provincie stak hier een stokje voor vanwege de suburbanisatie. Compensatie kreeg Maastricht met de annexaties van aangrenzend gebied op de oostelijke oever. Uitbreiding op Belgisch gebied bleef een vrome wens.

Zo kwam Daalhof tot stand. De ontsluiting van deze buurt vond plaats door het doortrekken van de Keurmeestersdreef vanaf de Via Regia. Het ziekenhuis Annadal lag nu eenmaal in de weg. Als het in de vijftiger jaren aan stadsarchitect Dingemans had gelegen was dat anders gelopen, dan was het tracé van de Wilhelminabrug doorgetrokken westwaarts en  hadden de bewoners van deze buurt in een ruk rechtstreeks naar de Markt kunnen rijden.

Haaks op die hoofdweg zou een koppeling gemaakt worden met de Tongerseweg. Deze zou op zijn beurt dan aangepast moeten worden aan de te verwachte verkeersstroom. Gevolg: een heuse autoweg midden door Wolder. Uiteindelijk is die route er niet gekomen, maar werd parallel aan de Tongerseweg een tweede ontsluiting voor de buurt gemaakt, de Planetenhof.

EPSON scanner image

O ja, er moesten nog woningen gebouwd worden, een school, in plaats van een kerk een buurtcentrum en natuurlijk winkels. Het gebied was een gegeven, het aantal woningen stond vast, nu nog verkavelen. Veel, heel veel van hetzelfde, vanwege de kosten en de noodzakelijke winst. Voor het eerst bij een nieuwbouwbuurt in Maastricht, er werd wat historisch erfgoed bewaard. Een stukje van de Romeinse Baan en een boerderij. God zij geklaagd, voor wie het gebied voorheen gekend heeft.

Braaf tekende ik het uit, dat bestemmingsplan. Twee zaken zijn gelukkig niet doorgegaan, de aansluiting op de Tongerseweg dus, maar ook de afbouw van de hoogbouw. De laatste twee flats zijn er niet gekomen, daarvoor in de plaats kwam het buurtje Daalhof-Noord.

EPSON scanner image

Ruimtelijk Ontwikkelingsplan Maastricht – 1973

 

Op de foto rechtsboven het uitzicht vanuit het inmiddels gesloopte Stadskantoor van architect Dingemans. Vandaar uit werd Maastricht “ontwikkeld”… Aan de bouw van dat kantoor is nog een “grote” naam verbonden, die van Melchior. Ook het door hem gebouwde kantoor van Gemeentebedrijven is al weer verdwenen, evenals het wangedrocht Entre Deux, een ontwerp van het fameuze architectenbureau uit Rotterdam, Van den Broek en Bakema, denk aan de Lijnbaan. Bakema had het ontwerp nooit gezien en zag het resultaat bij de opening van dit winkelcomplex. Wat zei hij toen? Tja…

En de Markt, foto links? Ook die diende te verdwijnen, mooi geordend en weggestopt in het Boschstraatkwartier op het Lakenweversplein.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: