Europa een panopticum?



Vanavond ontving ik een link waarin verwezen werd naar een VPRO programma, Frontex en het veiligheidscomplex. De bewaking van het fort Europa.

Eerst even een instructief kaartje.

Schermafbeelding 2014-02-09 om 23.11.49

Bron: UNITED For Intercultural Action (Olivier Clochard/Migrinter)



EPSON scanner image

In het programma komt aan het woord Huub Dijsselbloem, auteur van “De Migratiemachine”. Hij trekt een vergelijking tussen de huidige toestand (in/binnen Europa) met een panopticum. Panopticum, de uitvinding van Jeremy Bentham, alles zien en controleren zonder zelf gezien te worden. De ‘humane’ gevangenis deed dankzij hem zijn intrede, door zijn ronde vorm op een bastion lijkend, maar niet om in te nemen, maar om niemand eruit te laten ontsnappen. Bentham werd o.a. geïnspireerd door de filosofie van Rousseau (“Emile”). Mensen die voelen dat zij constant gecontroleerd worden, maar niet kunnen waarnemen waar en wanneer, zullen het wel uit hun hoofd laten kwade dingen te doen.

De vergelijking van Dijsselbloem lijkt hier mank te gaan, toch doordenkend doemen letterlijk andere perspectieven op. Die met het panorama en het vogelperspectief. Mooie stof om eens over door te filosoferen in tijden van NSA en Frontex.

 

Op de afbeelding (uit Michel Foucault: “Surveiller et punir”) doet een gevangene zijn gebed voor het allesziende oog (de centrale toren).




Hier het programma tegenlicht.

Schermafbeelding 2014-02-09 om 23.01.59




Een gedachte over “Europa een panopticum?

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.